[ اسك ] بعد از 5 فرسخ ، به قريه « اسك » ، كه « حاكم‌نشين لاريجان » است ، و قريه معمورى است . در اين منزل از 6 پل چوبى گذشتيم . يك ميدان اسب به قريه « اسك » مانده ، چشمهء آب گرم ، « 1 » كه بر پشته واقع است ، ديديم . و آن‌چه معلوم است ، اين است كه در اين آب « گوگرد » بسيار است . در اين آب « غسل كردن » و از اين آب « خوردن » ، براى بسيار ناخوشىها ، خوب است . در عرض راه امروز ، علامت « معدن آهن و زغال سنگى » بسيار جا مشاهده شد ، و در « كوه دماوند » ، معدن « گوگرد » بسيار است ؛ و الحال اهل « لاريجان » از معدن « گوگرد » منتفع مىشوند . بسيار افسوس است كه معدن « آهن » ، با اين‌كه « زغال سنگى » در پهلوى اوست ، و خرج چندان ندارد ، معطل است و بىحاصل . اهل « مازندران » ، بلكه اغلب « ايران » ، آهن از ولايات بيگانه مىخرند و پول مىدهند . اگر چنين « معدن » و « زغال » به اين نزديكى در « فرنگ » اتفاق افتادى ، منافع بسيار گزاف به دولت عايد مىگشت . قريه « آسك » ، آباد و معتبر است . از 1000 متجاوز خانوار دارد . در پاى « كوه دماوند » [ و ] در ميان پشته‌ها و كوههاى صعب واقع است . رودخانهء « هراز » در زير ده جارى است . در آن‌جا ، رودخانه بسيار « تنگ » و « تند » است . زراعت ، به مقدارى كه كفايت اهل ده كند ، در اطراف آن كاشته‌اند . غروب آفتاب به « اسك » رسيديم [ و ] در خانهء « عباس قلى خان » ، « 2 » حاكم « لاريجان »

--> ( 1 ) . احتمالا همان آب گرم لاريجان است . حمام شاه عباسى آن تا امروز به جاى مانده است . اين روستا از توابع بخش لاريجان شهرستان آمل است در دامنه جنوب شرقى كوه دماوند و داراى چشمه‌هاى آب گرم معدنى ؛ در 6 كيلومترى جاده آمل تهران و مشتمل بر دو روستاى بالا آب گرم لاريجان و پايين آب گرم لاريجان . ( 2 ) . عباسقلى خان لاريجانى ملقب به امير مكرم بوده است . وى نهر قديمى نمد جوق‌لار را تعمير كرده و در كتيبهء سنگى نوشته است : « دختر آتش‌پرست باد پيما را بگو / خاك بر سر كن كه آب رفته بازآمد به جو . عباس قلى لاريجانى . » ( از آستارا تا استارباد ، 3 / 389 ) . باغ عباس‌آباد روستاى اسك به دست او احداث شده و محل تفريح و تابستان‌نشين او بود . ساختمانى هم داشت كه فعلا يكسره خراب شده و از ميان رفته است . جد امير مكرم را در امامزاده ابراهيم آمل و همسرش خاورخانم را در درگاه ورودى صحن امامزاده على بن عبد الله اسك دفن كرده‌اند . وى فرزند ميرزا محمد خان لاريجانى پسر غلامحسين خان - كه خود از فرماندهان سپاه آغا محمد خان قاجار ملقب به امير مكرم بوده - است . اين سردار عصر ناصرى كه به